Тілеу Көпбосынованың есімін Жезқазған байыту фабрикасының ұжымы құрметпен атайды. Саналы ғұмырының отыз жылдан астамын осы фабриканың қызығы мен қиындығы алмағайып түсіп жататын жұмысына арнаған жан бүгінде өз мамандығының майталманы атанған. Фабрикаға жаңадан келгендер ғана емес, осы салада көп жылдан бері еңбек етіп жүрген жандардың өзі Тілеуден кеңес алып тұрады.
Тілеу Көпбосынова Жезқазған байыту фабрикасының табалдырығын 1993 жылы аттаған еді. Бұрын-соңды істеп көрмеген шаруасы болғандықтан әуелде қатты қобалжыды. Гүрсілдеген, дүрсілдеген дауыстардан құлағы тұнатын. Қаз-қатар тізілген астауларда көпіршіген қоймылжың сұйықты сапырылып жатыр. Оның флотатор машинасы екенін Тілеу кейін барып білді. Өзінің сосындай машинаның машинисі болатынын естігенде тіптен қобалжыды. Игеріп кете алмай, елге күлкі боламын ба деген ой оны жиі мазалайтын. Жоқ, қателесіпті, қайсар жан өз міндетін аз уақыттың ішінде меңгеріп әкетті. Әрине, оған тәлімгер болған аға буынының ықпалы да аз болған жоқ. Өз білгендерін жас маманға барынша үйретті. Тілеу де олардың айтқанын қалт жібермей қағып алып жүрді.
Флотатордың жұмысы бір қарағанда еш қиындығы жоқ сияқты болып көрінуі мүмкін. Фабрикаға келіп түскен кенді ұнтақтап, оны шайып, құрамынан мысты айыру ғана деп ойлар еді білмейтіндер. Ал, шын мәнінде бұл жұмыстар үлкен бір ғылыми процесс.
Флотацияға келгенге дейін кен жынысы үш түрлі өңдеуден өтеді. Ең әуелі кен ұнтақтау дирменінде ұсақталады, сосын бірнеше секцияларда шлифовкадан өтеді. Сосын барып флотацияға келеді.
– Флотациядан өтудің өзі ғажап процесс. Көк тастан сары мысты айыру үшін біз үш түрлі реагент қосамыз. Ол суға шайылған кенді пульпаға айналдырады. Міне, осы пульпадан сапалы сары мыс шайылып шығады, – дейді Тілек Көпбосынова өзінің жұмысы жайлы ерекше бір мақтаныш сезіммен. «Бұл жай ғана кен емес, біздің ұжымның төккен маңдай терінің жемісі» – дейді ол.
Ізтай БЕЛГІБАЙ.
